ప్లాస్టిక్ కరెన్సీ నోట్లు ఎందుకు..? ఆర్‌బీఐ ప్లాన్ వెనుక అసలు కారణం ఇదే!

 

ప్లాస్టిక్ కరెన్సీ నోట్లు ఎందుకు..? ఆర్‌బీఐ ప్లాన్ వెనుక అసలు కారణం ఇదే!

భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) దేశంలో కరెన్సీ వ్యవస్థను మరింత ఆధునికంగా మార్చే దిశగా కీలక అడుగులు వేస్తోంది. ఇందులో భాగంగా పాలిమర్ (ప్లాస్టిక్) కరెన్సీ నోట్లను ప్రవేశపెట్టే ప్రతిపాదనకు కేంద్ర ప్రభుత్వం గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇచ్చినట్లు సమాచారం. దీంతో ప్రస్తుతం వినియోగంలో ఉన్న కాగితపు నోట్ల స్థానంలో దశలవారీగా ప్లాస్టిక్ నోట్లను చలామణిలోకి తీసుకురావాలని ఆర్‌బీఐ యోచిస్తోంది.

ప్రస్తుతం భారతదేశంలో వినియోగిస్తున్న కరెన్సీ నోట్లు ప్రత్యేక కాటన్ ఆధారిత పేపర్‌తో తయారవుతున్నాయి. ఇవి తరచూ చేతులు మారడం, తడవడం, మడవడం వంటి కారణాలతో త్వరగా చిరిగిపోతాయి. దీంతో ప్రతి ఏడాది భారీ సంఖ్యలో పాడైన నోట్లను వెనక్కి తీసుకుని కొత్త నోట్లను ముద్రించాల్సి వస్తోంది. దీనివల్ల వేల కోట్ల రూపాయల వ్యయం అవుతోంది.

ఈ సమస్యకు పరిష్కారంగా పాలిమర్ ప్లాస్టిక్ నోట్లను తీసుకురావాలని ఆర్‌బీఐ భావిస్తోంది. ఈ నోట్లు సాధారణ కాగితపు నోట్లతో పోలిస్తే రెండు నుంచి మూడు రెట్లు ఎక్కువకాలం మన్నుతాయి. నీటిలో తడిసినా, వాషింగ్ మెషీన్‌లో పడినా సులభంగా పాడవు. అలాగే మురికి పట్టే అవకాశం కూడా తక్కువగా ఉంటుంది.

అంతేకాకుండా ప్లాస్టిక్ నోట్లలో పారదర్శక విండోలు, హైటెక్ హోలోగ్రామ్‌లు, అత్యాధునిక భద్రతా ఫీచర్లు ఉండటంతో నకిలీ నోట్ల తయారీని గణనీయంగా అరికట్టే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇప్పటికే ఆస్ట్రేలియా, కెనడా, బ్రిటన్, సింగపూర్, మలేషియా, థాయిలాండ్ సహా 60కిపైగా దేశాలు పాలిమర్ కరెన్సీని విజయవంతంగా ఉపయోగిస్తున్నాయి. ఇప్పుడు భారత్ కూడా అదే బాటలో నడవడానికి సిద్ధమవుతోంది.

మొదటి దశలో రూ.10, రూ.20 విలువ గల ప్లాస్టిక్ నోట్లను ప్రవేశపెట్టే అవకాశం ఉన్నట్లు సమాచారం. అనంతరం అవసరాన్ని బట్టి ఇతర నోట్లను కూడా ఈ విధానంలోకి తీసుకురానున్నారు.

పాత కాగితపు నోట్లు చెల్లుతాయా?

కొత్త ప్లాస్టిక్ నోట్లు విడుదలైన వెంటనే పాత కాగితపు నోట్లు చెల్లవు అనే ప్రచారం నిజం కాదు. కొత్త నోట్లు చలామణిలోకి వచ్చిన తర్వాత కూడా ప్రస్తుతం ఉన్న కాగితపు నోట్లు కొంతకాలం పాటు చెల్లుబాటులోనే ఉంటాయి. అనంతరం ఆర్‌బీఐ దశలవారీగా వాటిని చలామణి నుంచి వెనక్కి తీసుకుంటుంది.

మొత్తంగా చూస్తే, ప్లాస్టిక్ కరెన్సీ నోట్లతో నోట్ల మన్నిక పెరగడం, ముద్రణ వ్యయం తగ్గడం, నకిలీ నోట్లను అరికట్టడం వంటి ప్రయోజనాలు లభించే అవకాశం ఉందని అధికారులు భావిస్తున్నారు. అయితే ప్లాస్టిక్ నోట్ల విడుదలకు సంబంధించి తుది షెడ్యూల్‌ను ఆర్‌బీఐ అధికారికంగా ప్రకటించాల్సి ఉంది.